Gevaarlijke Zeegaten
Ze zijn typerend voor de wadden; zeegaten tussen de eilanden waarbij stroomsnelheden tot 4 knopen optreden. Bij harde wind kunnen daardoor ondiepe gebieden en gevaarlijke grondzeeën ontstaan. Het wad is bovendien constant in beweging doordat zandplaten en geulen door de stroom veranderen. In onderstaand artikel staat algemene informatie over de Waddenzee en leest u verschillende adviezen om zoveel mogelijk te kunnen genieten van tochten rondom dit gebied.
|
De Noordzee behoort tot een van de moeilijkste zeilgebieden van de wereld. Dit komt met name door snel veranderende omstandigheden, zoals weeromslag, zeer drukke scheepvaart en verschillende diepte veranderingen. Zeker op de gaten tussen de Waddeneilanden zal een slimme vaarder dus respect hebben voor deze natuurelementen. Rondom de zeegaten is de invloed van de natuur vele malen groter dan die van de / varende / mens. Echter, wie naar open zee wil zal genoodzaakt zijn gebruik te maken van deze krachten. Bij rustig weer is het een hele belevenis om hier te varen vanwege de prachtige natuur, waarbij men vaak zeehonden en bruinvissen signaleert. Bij wisselvallig weer echter, kunnen de omstandigheden snel veranderen. Op zulke momenten is het belangrijk om tijdig te reven en in de geulen de motor stand-by te hebben. Een paar adviezen! Voorwaarden voor passage zijn in ieder geval goed afgesloten luiken. terwijl binnen alles zeevast is. Verder is het goed om het anker stand-by te hebben (als noodrem) en moet het zicht in ieder geval voldoende zijn om in een tonnenlijn de volgende boei in beeld te hebben. Verder is het (logisch maar toch) aan te raden een recente kaart van het wad te hebben. Een ander punt van logica, wat overigens toch regelmatig vergeten wordt, is het vooraf doornemen van de route. Bij moeilijke situaties weet u dan in ieder geval globaal waar u naar toe gaat. Een persoonlijke tip, ik maak altijd op A4 formaat een kopie van de moeilijke delen die ik dan ingeseald in plastic bij de hand heb. “Better safe than sorry”, dunkt mij. Algemene informatie over de Waddenzee. Dan nu even wat zakelijke informatie over het ´wat en hoe´ van de Waddenzee. Vervolgens gaan we verder met tips voor alle vaarders met gevoel voor zowel zichzelf als de zee. Weten wat de Waddenzee is, en hoe zij is ontstaan draagt ondertussen bij aan het grotere plaatje van begrip, dat u als goede vaarder natuurlijk niet misstaat! De Waddenzee is de binnenzee tussen de Waddeneilanden en de Noordzee aan de ene kant, en het vasteland van Duitsland, Denemarken en Nederland aan de andere kant. Dit gebied tussen Esbjerg en Den Helder heeft een lengte van 500 km en is gemiddeld 20 km breed. De oppervlakte bedraagt ongeveer 10.000 km². Het gebied heeft een grote ecologische waarde en een flink deel heeft de status van beschermd natuurgebied. Ook is de Waddenzee belangrijk voor de visserij en voor recreatie. In het Nederlandse deel wint de Nederlandse Aardolie Maatschappij aardgas. De Waddenzee is onderdeel van de waddenkust van de Noordzee. Het woord wad komt van het Latijnse woord vadum, dat ´doorwaadbare plaats´ betekent. Typerend zijn de tijdens eb droogvallende zandplaten, gescheiden door meer of minder diepe geulen. Langs de kust vinden we meestal een modderige strook slik. Met iedere vloed wordt het zoute water van de Noordzee door de zeegaten tussen de Waddeneilanden de wadden opgestuwd. Ook monden een aantal rivieren op de Waddenzee uit. In Duitsland de Eems, de Wezer en de Elbe, in Nederland de IJssel en andere in het IJsselmeer afwaterende rivieren en kanalen. Het ontstaan De in de Noordzee uitmondende rivieren (de Rijn, Maas en Schelde) dragen zand mee dat eeuwenlang langs de vlakke en ondiepe kust werd afgezet. Zo'n 5.000 jaar geleden ontstonden hierbij strandwallen, mede door de werking van de wind.Het gebied achter de wallen bleef voortaan in de regel droog. Er ontwikkelde zich een rijke vegetatie en uiteindelijk vond er zelfs veenvorming plaats. Op die manier is het huidige landschap van Vlaanderen en Holland ontstaan. In het Waddengebied brak de strandwal in de Middeleeuwen echter in stukken met als gevolg dat ´de restanten´ onze de huidige Waddeneilanden vormen. Een deel van het land achter de wallen kon door de bewoners met dijken worden beschermd, maar een ander deel werd weer dagelijks |
door de zee overstroomd. De Waddenzee ontstond dus in een geologische gezien recent verleden, en is zeer veranderlijk, onderhevig aan constante opbouw en afbraak door de zee. Tips en tricks Sommige zaken lijken logisch, we zeiden het eerder al. Echter, een ongeluk zit in een klein hoekje, ook op de Waddenzee. Vandaar dat u hieronder een lijstje ervaringstips kunt doornemen. Verderop worden meer specifieke adviezen uitgewerkt. Luister goed en bijtijds naar de weerberichten, en zorg dat u algemene meteorologische begrippen en principes goed begrijpt. Kijk nog even hoe de districten van het scheepsweerbericht zijn ingedeeld. Wellicht zijn die anders dan u altijd dacht... Ga de eerste keer niet met windkracht 5 of 6 het Wad op. Die extra complicatie kunt u beter bewaren voor een volgende keer. Print de getijden van de haven die u gaat aanlopen zodat men de diepte op de kaart kan herleiden. Veel GPS plotters hebben de getijden op datum/haven al ingebouwd. Zorg dat de bemanning het schip kent: als de eigenaar gewond raakt of, nog erger, overboord slaat, moet iemand wel het schip kunnen varen. Zorg voor een goed anker met voldoende ketting of lijn: u moet wellicht in diep of hard stromend wateren ankeren. Probeer eerst de kortere en wat makkelijkere routes voordat u zich op de wantijen en in de zeegaten waagt. Als u twijfelt of u een rif zult steken: doen! De golfslag kan snel fors opbouwen en dan wordt het een hele klus. Wel doen of juist niet doen? Kijk wat andere schepen doen, en vraag informatie of advies als u twijfelt. Volg een ander schip dat de route afsnijdt alleen als u zeker weet dat u niet dieper steekt. Deel uw kennis met de overige bemanningsleden. Houd uw kennis niet voor uzelf maar breng ook de rest van uw bemanning op de hoogte van de plannen en waar op te letten. Zorg dat niemand ooit kan roepen “Hoe kon ik dat nou weten!”. Want dan heeft u alleen zichzelf wat te verwijten. Varen rond Hoogwater Zorg dat u weet hoeveel water er bij het volgende hoogwater komt. Dat kan wel eens 0,4 meter minder zijn dan het huidige hoogwater. En daar komen of verlagingen bij het volgende hoogwater nog eens bij! Afhankelijk van het te verwachten verschil moet u rond hoogwater ‘conservatief’ waren: houd altijd ruim water onder de kiel. Als u pech heeft zou u wel eens twee weken op de plaat kunnen zitten. Het ene Hoogwater is vaak heel anders dan het volgende Dat bij doodtij de hoogwaters relatief laag zijn en bij springtij hoog weten we. Waar niet iedereen bij stilstaat is dat tussen opeenvolgende hoogwaters er forse verschillen kunnen ontstaan, 3 dm is eerder regel dan uitzondering. En als de wind dan ook nog van NW naar ZW omloopt kan het volgende hoogwater makkelijk 6 dm lager zijn. Als u zo onfortuinlijk was om op de piek van het hoge hoogwater vast te lopen dan ligt u heel wat langer op dat plekje dan nu van plan was... De les: kijk altijd hoe hoog het volgende hoogwater komt, houd rekening met op- en afwaaien en doe vooral voorzichtig rond het tijdstip van hoogwater. Een voorbeeld. Het zeegat tussen Juist en Norderney is alleen rondom hoog water veilig aan te lopen, bij laagwater kan hier zeker bij een NW-W wind vanaf 5 Bft een aardige grondzee ontstaan. Iets dat mij al een buiskap en een mobieltje gekost heeft omdat de branding bij een grondzee in de kuip kwam en bij het dwars slaan de buiskap wegspoelde. Gelukkig hoeven we niet allemaal dezelfde fouten te maken, en kwamen wij daar met de schrik af! Ter illustratie ziet u hieronder een foto genomen bij het Zuiderhaaks. De foto laat de golven zien die ontstaan bij geringere waterdieptes. |
|
Tussen Vlieland en Terschelling Het zeegat tussen Vlieland en Terschelling is met laagwater aan te lopen, evenals het zeegat tussen Texel en Den Helder. Let u echter goed op wanneer u de jachthaven van Vlieland aanloopt! Halverwege het tij er staat er voor de haven namelijk een zeer krachtige stroming en de haveningang is vrij smal. Met de juiste snelheid en wat tegensturen is het gelukkig goed te doen. Gebruik GPS Sommigen mensen vinden het er niet bij horen, maar elke praktische denker moet het toegeven: het gebruik van een GPS vergemakkelijkt het varen. Zeker als u onbetonde wateren wilt verkennen biedt de GPS mogelijkheden die anders bijna onbereikbaar zijn. Het beste kunt u vooraf zoveel mogelijk waypoints invoeren van de gedeelten op de kaart die moeilijk zijn. Windkracht Naast de diepteberekeningen blijkt ook de omrekening van windkracht naar m/s, knopen of Beaufort nog wel eens lastig te zijn. Voor een snelle windkracht-knopen conversie in het midden gebied (Bf 3-6) is er de volgende vuistregel: knopen=Bf x 4 en m/s = Bf x 2. Binnenlopen van zeegaten vanuit zee Allereerst bij harde wind is het raadzaam binnen te komen met het laatste kwart van het oplopend getij. Houd zoveel mogelijk het diepe gedeelte van de vaargeul aan, kijk goed om u heen en navigeer zo nauwkeurig mogelijk op liefst vooraf bepaalde waypoints. Persoonlijk maak ik vooraf op de moeilijke stukken (daar waar de vaargeul smal is) offline een reeks waypoints waardoor de inloop een stuk prettiger verloopt. Ondiepe stukken kunt u ook onderscheiden door de wat kortere |
golfpatronen en rafelingen. De diepere gedeeltes zijn meestal wat donkerder en hebben wat regelmatiger golfpatronen. Daar waar de vaargeul wat smaller wordt is de betonning meestal wat uitgebreider. Vaar niet aan de rand van de tonnenrij omdat daar de waterdiepte al geringer is en er al een begin van een grondzee merkbaar is. Belangrijk is niet te veel zeil te voeren bij harde wind omdat een voor de windse koers snel in een half windse koers kan veranderen. Let ook op achterinkomende zeeën. Vooral bij ruime wind deze kunnen het schip snel halfwind doen slaan. Snelle roercorrecties kunnen dit voorkomen. Tot slot het uitlopen van een zeegat Bij ruw weer kan men het beste kort voor doodtij en Hoogwater uitlopen, voor onze Waddeneilanden is dit vanwege meestal westelijke winden een aan de windse koers met licht stroom tegen. Het voordeel is dan dat, mocht de uitloop te risicovol of te moeilijk zijn , je altijd weer met rassé schreden kunt terugkeren. Laat u vooral niet te veel afschrikken, indien men de stroomgeul met daar achterliggende branding zones gepasseerd is geeft het iedere keer toch wel een voldaan gevoel dat je de elementen de baas bent. Dat is mijn ervaring, tenminste! Mocht u zich na het lezen van bovenstaande wegwijzingen nog eens stevig achter het oor krabben, leest u het artikel dan nog ééns. Nergens staat dat een beetje gevaar verkeerd is. De zeegaten zijn simpelweg een verhaal apart en vragen om een oplettend oog. Dat is alles. En dan nu ontspannen het water op! |
Featured articles
Tsunami doesn't deter sailors in final of 2010 BMW Auckland Regatta
Photography: Ivor Wilkins
IJmuiden
Bordered on three sides by the scenic beauty of a wide, sandy beach, the Kennermerduinen Nature Reserve and the North Sea lies the Marina Seaport IJmuiden. You berth at a modern, safe and fully equipped harbour offering a complete range of technical services. In the direct vicinity, you’ll find dining, entertainment and water sports and recreation.
Read more
Fanø
The North Sea island of Fanø, developed from a sandbank in the sea, lies off the coast of South Jutland opposite the port of Esbjerg. With its miles of sandy beaches it has become a popular holiday resort. During the holiday season there are ferries every half hour from Esbjerg; the crossing takes about 20 minutes.
Read more
More marinas
Latest articles
Most Read
Sponsor
Search